Ortak Velayet Nedir? Boşanma Sonrası Ortak Velayet Hakkında Merak Edilenler (2026)

Gerek anlaşmalı boşanma gerekse çekişmeli boşanma davalarında en çok merak edilen konulardan biri, çocukların velayetidir. Son yıllarda ortak velayet kavramı, hem Yargıtay kararları hem de uluslararası sözleşmelerin etkisiyle Türk hukukunda önem kazandı. Bu yazıda, ortak velayetin ne olduğu, hangi şartlarda mümkün olabileceği, boşanma sonrası nasıl uygulandığı ve çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde dikkat edilmesi gerekenleri ele alıyoruz.

Ortak Velayet Nedir?

Ortak velayet, kural olarak anne ve babanın evlilik devam ederken sahip oldukları velayet hakkını, boşanma sonrasında da birlikte kullanmaya devam etmeleri anlamına gelir.

• Bu hak; çocuğun eğitimi, sağlığı, temsil yetkisi ve günlük yaşamına dair önemli kararların ortak alınmasını kapsar.
• Ortak velayet, çocuğun sürekli iki ev arasında yer değiştirmesinden ziyade, ebeveynlerin çocuğun geleceğine dair karar süreçlerinde eşit sorumluluk üstlenmesi olarak değerlendirilmelidir.

Türk Hukukunda Ortak Velayet

Medeni Kanun ve Velayet

Türk Medeni Kanunu’na göre evlilik devam ettiği sürece velayet anne ve baba tarafından ortaklaşa kullanılır. Ancak boşanma halinde uzun yıllar tek ebeveyn velayetinin esas olduğu kabul edilmiştir.

Uluslararası Düzenleme ve Değişim

2016’da yürürlüğe giren AİHS Ek 7 Nolu Protokol ile eşler; evlilik süresince ve boşanma sonrasında çocuklarıyla ilgili hak ve sorumluluklarda eşit kabul edilmiştir. Bu düzenleme sonrasında Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 20.02.2017 tarihli kararı ile ortak velayet Türk hukukunda hukuki bir zemin bulmuş ve uygulanabilir hale gelmiştir.

Ortak Velayetin Şartları Nelerdir?

Mahkemenin ortak velayet kararı verebilmesi için genellikle üç temel koşul aranır:

1. Tarafların Rızası: Ortak velayet kural olarak anne ve babanın bu yöndeki uzlaşısı ile mümkündür.
2. Çocuğun Üstün Yararı: Karar verilirken çocuğun psikolojik, sosyal ve ekonomik menfaati en üst düzeyde gözetilir.
3. Hakimin Takdir Yetkisi: Taraflar anlaşmış olsa bile, hakim ortak velayetin somut olayda çocuğun yararına olup olmadığını değerlendirerek nihai kararı verir.

Örneğin: Taraflar farklı şehirlerde yaşıyorsa, aralarında sürekli bir çatışma hali mevcutsa veya aile içi şiddet iddiaları söz konusuysa, çocuğun üstün yararı gereği ortak velayet talepleri mahkemece genellikle reddedilebilmektedir.

Yargıtay Kararlarıyla Ortak Velayet

• 2017 Kararı (2. HD, 2016/15771 E., 2017/1737 K.): Ortak velayetin kamu düzenine aykırı olmadığını, uluslararası sözleşmeler uyarınca mümkün olabileceğini kabul etmiştir.
• 2020 İzmir BAM Kararı (E.2020/87, K.2020/799): Ebeveynler arasında ciddi uyumsuzluk ve iletişim sorunu olması halinde ortak velayetin çocuğun üstün yararına aykırı olabileceğine hükmetmiştir.

Ortak Velayette Nafaka ve Kişisel İlişki

• Ortak velayet, nafaka yükümlülüğünü mutlak surette ortadan kaldırmaz. Çocuğun eğitim, sağlık ve bakım giderleri için somut olayın özelliklerine göre iştirak nafakası ödenmesi gündeme gelebilir.
• Çocuğun fiili ikametgahı belirlendikten sonra, diğer ebeveynle düzenli kişisel ilişki kurulmasına karar verilir. Bu süreler, çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına göre hakim tarafından takdir edilir.

Ortak Velayetin Olası Avantajları

• Çocuğun her iki ebeveynle de bağını güçlü tutmasına yardımcı olabilir.
• Karar alma süreçlerinde anne ve babanın eşit söz hakkına sahip olmasını sağlar.
• Çocuğun üstün yararı gözetilerek daha dengeli bir düzen kurulmasına olanak tanıyabilir.

Ortak Velayet Hakkında Yanlış Bilinenler

1. “Velayet Tek Tarafa Verilir, Ortak Velayet Mümkün Değildir” Yanılgısı

Türkiye’de uzun yıllar boşanma sonrası velayet çoğunlukla tek ebeveyne verilmekteydi. Ancak Yargıtay’ın 2017 sonrası içtihatları ile bu durum değişmiş; iletişim kurabilme kapasitesi ve çocuğun üstün yararı uygun olduğunda mahkemece ortak velayet kararı verilebilmesinin önü açılmıştır.

2. “Ortak Velayette Nafaka Ödenmez” Yanılgısı

Ortak velayet, nafaka yükümlülüğünü otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Mahkeme, tarafların gelir durumunu ve çocuğun ihtiyaçlarını gözeterek ebeveynlerden birinin iştirak nafakası ödemesine karar verebilir.

3. “Ortak Velayette Çocuğun İkameti Değişmez” Yanılgısı

Ortak velayet, çocuğun tek bir evde kalma durumunu her zaman değiştirmez. Mahkeme çoğunlukla çocuğun ana ikametini belirler ve diğer ebeveynle kişisel ilişki kurulmasını düzenler. Bazı durumlarda dönüşümlü ikamet modeli de değerlendirilebilir.

4. “Ortak Velayet Her Boşanma Davasında Verilir” Yanılgısı

Ortak velayet her dosyada standart olarak uygulanmaz. İletişim sorunları, şiddet geçmişi veya coğrafi uzaklık gibi durumlar incelenerek somut olay bazında değerlendirme yapılır. Özellikle taraflar arasında derin uyuşmazlıkların bulunduğu çekişmeli boşanma davalarında, çocuğun yararına değilse bu talep reddedilebilir.

Sonuç

Ortak velayet, Türk hukukunda yeni kabul edilen ve uygulaması giderek artan bir düzenlemedir. Ancak her dosyada otomatik uygulanması söz konusu değildir; ebeveynlerin uzlaşması, çocuğun yararı ve hakimin takdiri belirleyici unsurlardır. Somut olayın özelliklerine göre hak kaybı yaşamamak ve çocuğun yararını korumak için aile hukuku alanında tecrübeli bir avukattan hukuki destek almak faydalı olacaktır.

---

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Bu bilgiler size yardımcı oldu mu?
Daha fazla yardım almak için şimdi bize ulaşın!

☏ 0555 724 03 52   |   ☏ 0216 606 03 52