Boşanma Sürecinizi Şansa Bırakmayın
Boşanma sürecini anlamak ve ihtiyaç duyulan teknik bilgileri paylaşmak amacıyla hazırladığım bu rehberde, hukuki terimleri herkesin anlayabileceği bir dille özetledim. Dava açma sürecinde telafisi zor hatalar yapmamak için benimle iletişime geçmekten çekinmeyin. 0555 724 03 52 numaralı telefonumdan beni arayabilir ve İstanbul Kartal'daki ofisimden danışmanlık alabilirsiniz.
Boşanma Davası Nasıl Açılır? (Güncel Rehber)
Görsel: Aile Mahkemelerinde boşanma davası açma süreci, gerekli evraklar ve adliye aşamaları.
Boşanma davası açmak için ilk olarak, evliliğinizi hangi hukuki zemin üzerinden sonlandıracağınızı (boşanma türünüzü) belirlemeniz gerekir. Anlaşmalı boşanma mı tercih edeceksiniz, yoksa çekişmeli boşanma mı? Anlaşmalı boşanma tarafların her konuda uzlaşmasını gerektirirken; çekişmeli boşanma, eşlerin kusur, nafaka, velayet veya mal paylaşımı gibi konularda ortak bir karara varamadığı durumlarda açılır.
İÇİNDEKİLER
"İnternetten okuduğum bilgilerle dava açtım, kolay olacak sandım..."
"Evraklarım eksik çıktı, hangi adımı izleyeceğimi bilemeden süreç uzadı. Semiha Hanım devreye girdi; eksikleri tamamladı, davayı doğru temelden kurdu. Şimdi keşke en başta ona gitseydim diyorum."
— Z**** P****
Dava Türü: Boşanma Davasının Açılması
Boşanma Sürecinde Takip Edilmesi Gereken Adımlar
Dava süreci, sadece dilekçe yazmaktan ibaret değildir. Türk Medeni Kanunu (TMK) ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) kurallarına göre dava şu aşamalarla ilerler:
- Görevli ve Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi: Boşanma davaları, Türkiye'de Aile Mahkemelerinde görülür. Dava, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son 6 aydır birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılır.
- Dilekçenin Tevzi Bürosuna Verilmesi: Boşanma dilekçesi, gerekli harç ve gider avansları vezneye yatırılarak Adliyelerdeki Tevzi Bürosu'na teslim edilir. Dilerseniz avukatınız bu işlemi UYAP üzerinden elektronik ortamda anında yapabilir.
- Tensip Zaptının Hazırlanması: Mahkeme dilekçeyi kabul ettikten sonra bir "Tensip Zaptı" (ön hazırlık tutanağı) hazırlar ve davanın ilk şablonunu oluşturur.
- Dilekçeler Aşaması (Çekişmeli Davalar İçin): Dava dilekçesine karşı cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri sunulur. Bu süreçte iddialar, tanıklar ve deliller (HTS kayıtları, banka dökümleri vb.) mahkemeye bildirilir.
- Ön İnceleme ve Tahkikat: Hâkim, tarafları ön inceleme duruşmasına davet eder. Uzlaşma sağlanamazsa tahkikat (delillerin incelenmesi, tanıkların dinlenmesi) aşamasına geçilir.
Önemli Kural: Türk Medeni Kanunu'na göre "Anlaşmalı Boşanma" davası açabilmek için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması zorunludur. Aksi halde dava mecburen çekişmeli olarak açılmalıdır.
Boşanma Davası Açmanız İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?
Dava açarken adliyeye sunulması gereken temel evraklar şunlardır:
- Nüfus cüzdanı fotokopisi,
- Hukuki temellere oturtulmuş, ıslak imzalı Boşanma Dava Dilekçesi,
- Eğer dava anlaşmalı açılıyorsa taraflarca imzalanmış Anlaşmalı Boşanma Protokolü,
- Dava avukat aracılığıyla açılıyorsa, noterden alınmış resimli "Boşanma Vekâletnamesi",
- Mevcutsa, iddiaları destekleyecek yazılı deliller (darp raporu, mesaj çıktıları vb.).
Davayı Hangi Taraf Açmalı? (Fiili Ayrılık ve Kusur Oranı)
Genel kural olarak, çekişmeli boşanma davasını kusursuz veya daha az kusurlu olan tarafın açması öngörülmüştür. Eğer evliliğin bitmesinde "tam kusurlu" olan taraf dava açarsa ve karşı taraf bu duruma itiraz ederse (davayı kabul etmezse), dava Yargıtay kuralları gereği reddedilebilir.
Yeni Yasal Düzenleme (1 Yıllık Fiili Ayrılık):
14/11/2024 tarihinde yapılan değişiklikle, fiili ayrılık nedeniyle boşanma davalarındaki uygulamalar daha belirgin hale getirilmiştir. Bu düzenleme ile önceki uygulamada 3 yıl olarak öngörülen bekleme süresi, 1 yıla indirilmiştir. Türk Medeni Kanunu’na göre, fiili ayrılık durumunda boşanma davalarına başvuru yapılabilmesi için belirli süreler ve koşulların yerine getirilmesi gerekmektedir. Eşlerin ayrı yaşamaya başlamasıyla birlikte, reddedilen davanın kesinleşmesinden itibaren boşanma için gerekli bu 1 yıllık sürenin tamamlanması beklenebilir. Bu süreçte, tarafların haklarının korunması için hukuki desteğin önemi büyüktür.
Boşanma Davası Açarken Avukatın Önemi ve Rolü
Boşanma süreci, sadece bir form doldurup mahkemeye vermekten ibaret değildir. Yanlış atılan tek bir adım, çocuğunuzun velayetini kaybetmenize veya mal varlığınızdan haksız yere mahrum kalmanıza neden olabilir:
- Dava Stratejisi Geliştirme: Avukatınız, davanın zina, şiddetli geçimsizlik veya terk gibi hangi "hukuki nedene" dayandırılacağını belirler.
- Süreleri Kaçırmama: Hukuk sistemimizde "hak düşürücü süreler" vardır. Cevap dilekçesinin 14 gün içinde verilmesi gibi kesin süreleri avukatınız UYAP üzerinden takip eder.
- Etkili Delil Sunumu: Hangi delilin hukuka uygun, hangisinin hukuka aykırı (örneğin izinsiz ses kaydı) olduğunu avukatınız belirler; sizi suçlu duruma düşmekten kurtarır.
- Hızlı ve Etkin Çözüm: Avukat, müvekkilinin çıkarlarını gözeterek adliye kalemlerindeki işlemleri hızlandırır ve sürecin gereksiz yere uzamasını engeller.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. E-Devlet (UYAP) üzerinden boşanma davası açılabilir mi?
Evet. E-imza veya mobil imza sahibi olan vatandaşlar, UYAP Vatandaş Portalı üzerinden adliyeye gitmeden boşanma davası açabilirler. Ancak sistemin teknik detayları ve dilekçenin eksiksiz yüklenmesi gerektiğinden, avukat yardımı alınması tavsiye edilir.
2. Boşanma davası açarken ne kadar masraf gider?
Dava açılırken Adalet Bakanlığı tarafından belirlenen maktu harçlar ve tebligat/bilirkişi gibi masraflar için "gider avansı" vezneye yatırılır. Bu tutarlar her yıl güncellenmektedir.
3. Eşim boşanmak istemezse süreç nasıl işler?
Eşiniz boşanmak istemese dahi dava açabilirsiniz. Bu durumda dava "çekişmeli" boşanma davası olarak görülür ve sizin evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını delillerle ispat etmeniz gerekir.
4. Dava sürecinde eşimin mal kaçırmasını nasıl engellerim?
Dava açılırken veya dava sürecinde mahkemeden "İhtiyati Tedbir" talep edilebilir. Hakim bu talebi uygun görürse, eşinizin üzerine kayıtlı ev, araba veya banka hesaplarına şerh konularak 3. kişilere devri engellenir.
5. Aldatma (zina) nedeniyle davayı ne zaman açmalıyım?
TMK'ya göre zina sebebiyle boşanma davası, aldatma eyleminin öğrenilmesinden itibaren 6 ay ve her halükarda zinanın üzerinden 5 yıl geçmeden açılmalıdır.
6. Boşanma davası açtıktan sonra vazgeçebilir miyim?
Evet. Boşanma davasının her aşamasında (karar kesinleşinceye kadar) davanızdan feragat ettiğinizi belirten bir dilekçe vererek boşanmaktan vazgeçebilirsiniz.
7. Dava boyunca çocuğumun masraflarını kim karşılar?
Dava devam ederken eşlerin ve çocukların mağdur olmaması için hâkim, talep olmaksızın veya talep üzerine geçici barınma ve maddi destek amacıyla "Tedbir Nafakası"na hükmedebilir.
Yazar: Av. Semiha ASLAN (Boşanma Avukatı)
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mezunu | 2 Çocuk Annesi | Avukatlık Mesleğine Aşık, Boşanma Alanında İhtisas Sahibi
Bağ-Kur avukatlığından emekliye ayrıldıktan sonra kendi hukuk büromda serbest avukatlık yapmaya devam ediyorum. Herkesin çalışırken zevk aldığı bir iş yapması, en iyi verimi sağlamasına neden olur kanısındayım. İstanbul Barosu Başkanlığı CMK, Uygulama Merkezi ve Kadın Hakları Uygulama Merkezinde meslek içi eğitimlere katıldım. Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları, velayet ve edinilmiş mal paylaşımı davaları alanında ihtisas sahibiyim.
Adres: Cevizli Mah. Mustafa Kemal Cad. Aşkale Sok. Buğday Apt. No:17-1 Kat:2 Daire:5 – Kartal/İstanbul
(İstanbul Anadolu Adliyesi Arka Cephesi)
Bu bilgiler size yardımcı oldu mu? Süreci profesyonelce başlatmak için şimdi bize ulaşın!
☏ 0555 724 03 52 | ☏ 0216 606 03 52
